Fedora 44 KDE Plasma (większa partycja /boot)

[Toni]

Za jakiś czas planuję ponowną instalację Fedory na czysto z uwagi na domyślną większą partycję /boot. Otóż instalując Fedorę 42 na czysto zaraz po zakupie nowego komputera ponad rok temu wybrałem domyślne ustawienia partycjonowania chyba i partycja /boot została ustawiona na 1GB co przy okazji aktualizacji do 43 okazało się zbyt mało i system nie chciał uruchomić się z najnowszej wersji jądra. Trzeba było wywalić kilka starszych wersji jądra, żeby wygospodarować miejsce i zainstalować ponownie initramfs czy coś. Sterowniki bowiem zabierają bowiem za dużo miejsca.

Chciałbym się upewnić co do informacji zaczerpniętych u SI. Czy domyślny rozmiar /boot to teraz 2GB i czy to wystarcza - czy może lepiej jest jeszcze więcej?

Kolejne pytanie jakie mam to czy w nowym instalatorze Fedory, który chyba jest od wersji 42 jest jakaś możliwość łatwego partycjonowania? Kiedyś często instalowałem na czysto Fedorę ze starym instalatorem i nie pamiętam już, ale chyba wybierałem taką opcję w której mogłem usunąć partycje Linuxowe i łatwo było je odróżnić od partycji windowsowych bo to były czasy chyba jeszcze win7 który miał mniej partycji od win10 i win11. Usuwałem więc partycje Linuxowe i wybierałem automatyczne rozmieszczenie partycji na miejscu jakie po nich pozostało. Tak sobie radziłem.

W nowym instalatorze jednak jest to jakoś inaczej wymyślone. Zastanawiam się więc jakie opcje wybrać by jak najprościej i najbezpieczniej usunąć Fedorę nie usuwając Win11. Najchętniej chciałbym mieć jakiś tam podgląd na te partycje przed akceptacją i kontynuowaniem instalacji. 

Ostatnie pytanie dotyczy wyboru wersji Fedory. Domyślna jest Gnome, ale jeśli okaże się, że na moim komputerze będzie działać jedna rzecz na KDE to instaluję Plasmę (przed instalacją systemu zobaczę jak KDE działa an komputerze gdzie go nie ma - bo już wiem że kde i gnome na jednym systemie to za dużo i może on powodować nieużyteczność jednego z interfejsów). Rozumiem, że w takim wypadku należy pobrać narzędzie do tworzenia instalatora na pendrive, ściągnąć plik iso i wczytać go do narzędzia by stworzył instalator dla wersji z KDE. Instalator różni się on od tego instalującego wersję z Gnome?

[@SeeM]

Najprościej i najłatwiej jest usunąć woluminy z Fedorą na windowsowym menedżerze dysków. Tylko trzeba potem zainstalować windowsowy bootloader na początku dysku. Windowsa nie mam od dawna i zapomniałem, jak to zrobić. 

[Toni]

W dniu 5.08.2026 o 16:27, SeeM napisał:

Najprościej i najłatwiej jest usunąć woluminy z Fedorą na windowsowym menedżerze dysków. Tylko trzeba potem zainstalować windowsowy bootloader na początku dysku. Windowsa nie mam od dawna i zapomniałem, jak to zrobić. 

 

Cytuj

Instalator nie instalował wtedy systemu na zwykłych, prostych partycjach. Zamiast tego przygotowywał strukturę pod menedżer wolumenów LVM (Logical Volume Manager): [1, 2]

1. Partycja EFI (/boot/efi): Fizyczna partycja (FAT32, ok. 200–500 MB) wymagana do rozruchu UEFI.
2. Partycja rozruchowa (/boot): Fizyczna partycja (ext4, ok. 500 MB – 1 GB), na której znajdowało się jądro systemu. Starsze wersje LVM nie zawsze radziły sobie z bootowaniem, dlatego /boot musiał być „na zewnątrz”.
3. Kontener LVM (Physical Volume): Jedna wielka fizyczna partycja zajmująca resztę dysku, działająca jako baza dla właściwego systemu. [1, 2, 3, 4]

 

Wolumeny logiczne wewnątrz LVM

Wewnątrz wspomnianego kontenera LVM, Fedora automatycznie wydzielała 3 niezależne wirtualne partycje (wolumeny logiczne): [1, 2]

• Wolumen główny (/): System plików ext4 lub XFS, zawierający pliki systemowe.
• Wolumen użytkownika (/home): Osobna przestrzeń na dane użytkownika, dzięki czemu przeinstalowanie systemu nie powodowało utraty dokumentów i konfiguracji.
• Wolumen wymiany (Swap): Fizycznie wydzielona przestrzeń na dysku służąca za pamięć wirtualną. [1, 2, 3]

 

Podsumowanie różnic (Kiedyś vs Dziś)

• 10 lat temu: Skomplikowany układ LVM ze sztywno wydzieloną partycją Swap na dysku oraz osobnym wolumenem /home. Rozszerzanie przestrzeni wymagało operowania na narzędziach LVM. [1, 2, 3]
• Dzisiaj: Nowoczesna Fedora uprościła strukturę. Wykorzystuje Btrfs, gdzie / oraz /home to elastyczne podwolumeny współdzielące tę samą przestrzeń (nie marnujesz miejsca, jeśli jedna z nich się zapełni). Tradycyjna partycja Swap zniknęła na rzecz mechanizmu zram (kompresji w pamięci RAM). [1]

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak zarządzać starym układem LVM lub jak bezpiecznie zmienić rozmiar takich partycji, daj mi znać!

[Toni]

Cytuj

2. Jak odróżnić partycje Windows od Linux (Fedora)?

Najbezpieczniejszym sposobem na identyfikację w instalatorze Fedora 44 jest sprawdzenie kolumny System plików (File System / Type) oraz Etykiety (Label): [1, 2]

 

Cecha	Partycje Windows	Partycje Linux (Fedora 44)
Główny system plików	NTFS (rzadziej FAT32 / exFAT)	Btrfs (domyślny), ext4 lub XFS
Partycja rozruchowa	vfat / FAT32 (oznaczona jako EFI System Partition)	ext4 (dedykowana dla /boot o rozmiarze ok. 1 GB)
Typowe etykiety (Labels)	MSR, Recovery, Acer, OS, Basic Data Partition	Fedora, btrfs-top-level, root

Cytuj

Jak to zrobić najprościej (Krok po kroku):

1. Wyczyść stare partycje Linux: W zaawansowanym edytorze dysków (Storage Editor) usuń tylko partycję Btrfs (systemową) oraz ext4 (stary /boot). Zmień je w czyste, nieprzydzielone miejsce (Unallocated). Ważne: Nie usuwaj partycji NTFS (Windows) ani istniejącej partycji FAT32 (EFI).
2. Użyj instalacji automatycznej: Zamiast ręcznie klikać i przypisywać punkty montowania, cofnij się do głównego ekranu wyboru dysku, zaznacz swój dysk i wybierz opcję automatycznego partycjonowania w wolnej przestrzeni.
3. Magia instalatora: Instalator Fedory automatycznie:
   • Wykryje istniejącą na dysku partycję rozruchową Windowsa (EFI).
   • Skanuje ją i sam przypisze ją jako /boot/efi, dopisując pliki rozruchowe Fedory (GRUB) obok plików Windowsa.
   • Automatycznie nie sformatuje jej, więc rozruch Windowsa pozostanie bezpieczny.
   • W przygotowanym przez Ciebie wolnym miejscu sam utworzy nową partycję ext4 na nowy /boot oraz nową strukturę Btrfs. [1]

 

[prymula]

Jak ostatnio instalowałem Fedore 45. To instalowałem na z góry przygotowanych partycjach. /boot ma rozmiar 1 GiB i rzeczywiście instalator przyczepił się do tego. Jednak pominąłem ten krok, nie zmieniając rozmiaru partycji /boot, zainstalowałem system. Domyślam się że czeka mnie żonglowanie kernelami za pewien czas w przyszłości. Choć na ten czas wszystko działa z automatu.

[Toni]

48 minut temu, prymula napisał:

Jak ostatnio instalowałem Fedore 45. To instalowałem na z góry przygotowanych partycjach. /boot ma rozmiar 1 GiB i rzeczywiście instalator przyczepił się do tego. Jednak pominąłem ten krok, nie zmieniając rozmiaru partycji /boot, zainstalowałem system. Domyślam się że czeka mnie żonglowanie kernelami za pewien czas w przyszłości. Choć na ten czas wszystko działa z automatu.

Wydaje mi się, że to zależy. Już dokładnie nie pamiętam z czego bierze się potrzeba większej partycji /boot ale duży udział mają w tym sterowniki oraz inne nowinki. Na moim starym komputerze aktualizacja z Fedory 42 do 43 przebiegła bez problemu, ale na moim nowym sprzęcie już był problem właśnie.

[@SeeM]

Problem jest z coraz większym archiwum zawierającym initfamfs dla każdego zainstalowanego kernela. Sterowników, funkcji coraz więcej, więc i miejsca na dysku mniej. Niby ważny jest tylko najnowszy kernel i stare można usunąć, ale czasem przytrafiają się regresje i trzeba trochę przeczekać na starym, aż ktoś podejmie zgłoszenie i je naprawi. Fedora dosyć swobodnie przeskakuje na najnowszy kernel nawet w ramach jednego wydania.

Ja mam 4 gigabajty na /boot, bo przy terabajcie dysku to nie ma żadnego znaczenia. 

[Toni]

8 godzin temu, SeeM napisał:

Ja mam 4 gigabajty na /boot, bo przy terabajcie dysku to nie ma żadnego znaczenia. 

Fakt, znaczenia nie ma. Czy to ale jednak nie przesada? Ile wynosi domyślny rozmiar przy rozmieszczaniu automatycznym? 

EDIT: https://docs.fedoraproject.org/en-US/workstation-docs/disk-config/

Cytuj

Role	Filesystem	Mount Point	Size
EFI System Partition	FAT 32	/boot/efi	600 MB
Boot Partition	ext4	/boot	2.0 GB
Root Subvolume	Btrfs	/
Home Subvolume	Btrfs	/home

 

[prymula]

W dniu 7.08.2026 o 08:16, SeeM napisał:

Ja mam 4 gigabajty na /boot, bo przy terabajcie dysku to nie ma żadnego znaczenia. 

A to tak przyszłościowo ? W przysiadzie na Fedorę 99

[@SeeM]

22 godziny temu, prymula napisał:

A to tak przyszłościowo ? W przysiadzie na Fedorę 99

Przyszłościowo właśnie 4. Jak ostatnio instalowałem Fedorę Workstation, to się /boot zrobiło na 1 gigabajt.

Problem z tą partycją - i to jest właśnie słowo klucz - jest jej bardzo utrudnione rozszerzanie. Super przyszłościowo, to można zrobić tak:

• najpierw partycja boot 4 gigabajty,
• potem partycja swap 4 gigabajty,
• potem partycja /boot/efi,
• potem partycja na LVM, btrfs, lub kolejne partycje GPT, lub logiczne DOS-owe, zależnie od wybranej tablicy partycji.

Przyszłościowość polega na potencjalniej wymianie partycji SWAP na zram, co zwolni 4 gigabajty dysku w dokładnie tym miejscu, co potrzeba. 

[Radosław]

Witam.

Pytanko chyba w temacie.

Jak się ma brak SWAP do hibernacji systemu?

Pozdrawiam

Radek Glebicki

[@SeeM]

10 minut temu, Radosław napisał:

Jak się ma brak SWAP do hibernacji systemu?

Przestrzeń wymiany musi zapewnić miejsce na zawartość pamięci ram. Gdzie ta przestrzeń się znajdzie, to już nie jest takie ważne. Może to być dedykowana partycja SWAP, ale może to też być plik wymiany na innej partycji. Partycja jest wygodniejsza, ponieważ nie współdzieli dysku z danymi. Na hoście z 32 gigabajtami ramu potrzeba co najmniej 32 gigabajty przestrzeni wymiany:

• gdyby pamięć RAM była w momencie hibernacji wykorzystana w całości, musi mieć gdzie się zapisać,
• Linux trzyma w przestrzeni wymiany jakieś dane z mało używanych procesów i nie można ich po prostu zwolnić bez zabicia tych procesów.

Jeżeli chcesz optymalizować wielkość przestrzeni wymiany pod swoje potrzeby, uruchom program htop i naciśnij F7. 

Można tutaj posortować procesy między innymi po wielkości M_RESIDENT. Jest to pamięć, której proces wymaga do działania i nie ma możliwości jej zwolnienia bez wyłączenia, lub zabicia procesu. Możesz teoretycznie sprawdzić, czy na pewno potrzebujesz przeglądarki, czy Libre Office koniecznie uruchomionych w czasie hibernowania. 

W praktyce to ja bym się w to nie bawił i zapewnił sobie przestrzeń wymiany o wielkości pamięci ram plus jakieś 10 gigabjtów i tyle. Inna sprawa, że już dawno nie używałem hibernacji. Wolę zgasić system, kiedy go nie używam. Głównie ze względów bezpieczeństwa swoich danych, bo są wówczas skutecznie zaszyfrowane.

 

[zibi743]

W dniu 5.08.2026 o 16:27, SeeM napisał:

Najprościej i najłatwiej jest usunąć woluminy z Fedorą na windowsowym menedżerze dysków. Tylko trzeba potem zainstalować windowsowy bootloader na początku dysku. Windowsa nie mam od dawna i zapomniałem, jak to zrobić. 

Dla posiadaczy Windowsa jest taki dość przyjemny program w wersji portable: MiniTool Partition Wizard Portable 64bit. Przy konieczności instalacji Fedory na czysto właśnie tego menedżera partycji użyłem. Czasem był problem z bootloaderem ale z pomocą przyszedł grub-install...